| |
|
| |
 Judo jako sport walki wywodzi się ze starożytnej sztuki walki jujutsu, mającej swoje korzenie w Japonii. Wojownicy (bushi) w feudalnej Japonii, znani jako samurajowie, byli uznawani za tych, którzy rozwijają tą sztukę. W tamtych czasach znana była jako Yoroi kumi-uchi, chwytaną formę walki dla wojowników w pełnej zbroji. Głównym założeniem jujutsu było, że adept tej sztuki nie używa brutalnej siły do pokonania swojego oponenta, lecz umiejętności, finezji, oraz elastyczności. Ekonomiczne dawkowanie energii, balansowanie z gracją były wyróżniającymi cechami praktyka jujutsu. Podczas feudalnej epoki, jujutsu wchodziło w skład treningu wojownika, tuż obok łucznictwa, walki włócznią, władania mieczem, jazdy konnej i sztuki uników. Znaczenie jujutsu wzrastało wraz z podnoszeniem się poziomu potęgi klasy bushi po późniejszym okresie Heian. Okresy Kamakura, Muromachi i w wkońcu Tokugawa, pomogły w jej rozwoju, by stała się bardziej różnorodna i wyspecjalizowana do tego stopnia, że nauczano jej w szkołach (ryu). Szkoły te różniły się naciskiem na różne elementy walki.
|
| | Mateusz Filipiak | |
Można było znaleść te spacjalizujące się w rzutach, bądź w walce na ziemi (w parterze), albo inne, uczące w większości technik z zastosowaniem uderzeń. Wyróżniały się szkoły nauczające przejmowania inicjatywy w walce, oraz te wykorzystujące w walce agresję przeciwnika, wyczekując jego ataku, oraz takie, gdzie praktykowano zatrzymanie ataku w samym jego zarodku. Szkoły te miały szerokie pole do popisu podczas licznych bitew, jakie rozgrywały się w Japonii. Premią dla skuteczniejszego stosowania technik było rzecz jasna przeżycie. Po okresie wojen domowych toczonych pomiędzy klanami, nastał długi (bo około trzysta lat) okres względnego pokoju. Podczas rządów Tokugawa, reguły rządzące walką pomiędzy wojownikami zaostrzyły się a pod koniec tego okresu, wraz ze wzrostem znaczenia obywateli spoza kasty samarajskiej, techniki jujutsu przechodziły okres adaptacji do codziennego życia.
|
 Jigoro Kano, założyciel współczesnego Judo, urodził się 28 Października 1860 roku, w wiosce Mikage (Prefektura Hyogo), położonej niedaleko miasta Kobe. Był trzecim synem kupca oporządzenia okrętów, Jerosaku Kano. Mając lat 11, Jigoro przeniósł się wraz ze swoją rodziną do stolicy Japonii, Tokyo. Po upływie 6 lat, rozpoczął naukę w "Imperial University", gdzie zdobył dyplom w dziedzinie ekonomiki i polityki. Następnie przeszedł na inny kierunek, nauki pedagogiczne. Po upływie około roku od zdobycia dyplomu, nauczał filozofii. Jigoro był człowiekiem krępej postury, nawet jak na Japończyka. Niektórzy z jego rówieśników na uczelni, wykorzystywali swoją przewagę fizyczną, stosując siłę wobec niego. Cichy Kano, był jedną z ich ulubionych ofiar. Młody Kano wiedział, że musi znaleść jakieś rozwiązanie, mogące uczynić go zdolnym do pokonania swoich dręczycieli.
|
 Znalazł to czego szukał. Całkowicie przez przypadek, zetknął się z Jujitsu. Zachęcony sloganem mówiącym, że mały człowiek jakim on sam był, może pokonać większego od siebie rywala, w walce na równych zasadach. Postanowieniem jakiego dokonał było, że doprowadzi swoje Jujitsu do perfekcji. [Jigoro Kano demostrujący Ju No Kata] W wieku 18 lat znalazł swojego pierwszego nauczyciela. W tamtym okresie nie było to łatwe, ponieważ nie było wielu nauczycieli w szkołach jujitsu. Sytuacja ta były spowodowana spadkiem zainteresownia tej sztuki. Pierwszych zasad jujitsu nauczał go Teinosuke Yagi. Poprzez kontakty swojego nauczyciala, Jigoro poznał Hachinosuke Fukuda, dyrektora szkoły Tensjo-Shinyo. Pan Fukuda był bardzo szlachętną osobą i wzorem do naśladowania dla młodego Kano, który zresztą wiele się od niego nauczył. Sympatia działała w obie strony i najlepszym tego dowodem jest fakt, że po swojej śmierci w 1879, Hachinosuke Fukuda pozostawił wszystkie pisma szkoły (pewnego rodzaju biblię) dla Jigoro. Miejsce nauczyciela po zejściu Hachinosuke, zajął 64-letni Iso. Starszy wiekiem, lecz nadal niewiarygodnie silny i elastyczny. Iso zmarł w 1881r. i również jak jego poprzednik, pozostawił pisma swojej szkoły dla Jigoro. Jeszcze w tym samym roku, Jigoro stał się uczniem Jikubo, mistrza szkoły Kito. Techniki tam nauczane były bardziej skopmlikowane i trudniejsze do zrozumienia. Jednak po upływie roku, Jikubo przyznał podczas rozmowy z Jigoro, iż więcej nie potrafiłby go już nauczyć.
|
 W wieku 22 lat, Jigoro Kano otworzył swoją własną szkołę w Tokyo (1882). Nazwał ją Kodokan. Ucząc swoich podopiecznych, czynił to według własnych poglądów, nie zapominając jednak o mądrości swoich nauczycieli. Przychodziło to dla niego naturalnie, bez większego wysiłku. Pełen energii, dążąc do własnych pragnień, nauczał nowych elementów, różniąc swoją metodę od innych. Nie zapominał o rozwoju swojej wiedzy i umiejętności. Podróżował całymi dniami, by spotykać się z innymi nauczycielami jujitsu. Uczył się od nich sekretów i polepszał swoje techniki. Budynkiem, w którym początkowo mieściła się szkoła Kano, była Świątynia Eishoji. W jej wnętrzu znajdowały się cztery pomieszczenia, z czego w największym (4x6 metrów) urządzone było Dojo. W ciągu pierwszego roku działania szkoły, mistrz Jigoro miał tylko dziewięciu studentów, z którymi mieszkał w swojej uczelni. W tym okresie nie był żonaty. Posiadał pracownika, który zajmował się sprawami domowymi. Po upływie roku, budowla w której mieściła się szkoła, była już za mała by pomieścić wszystkich chętnych do pobierania nauk u Kano. W związku z tym przenieśli się do większego miejsca. Zajęcia były prowadzone w jednej z aulii instytutu literatury angielskiej, nauk politycznych i ekonomii, gdzie w międzyczasie Jigoro Kano został dyrektorem.
|
 Dla Jigoro, Judo miało znaczenie edukacyjne i jego wiedza pedagogiczna na pewno mu w tym pomagała. Starał się przekonać swoich podopiecznych, że sztuka ta jest drogą w życiu, a nie tylko sposobem spędzania wolnego czasu. Wprowadził pewnego rodzaju obietnice, które jego uczniowie składali. Przyrzeczenia te stawiali oni nie swojemu mistrzowi, ale samym sobie.
* Teraz, kiedy zdecydowałem poświęcić siebie dla Judo, nie przestanę w ciągłym treningu tej formy sztuki.
* Nie zhańbię reputacji mojego Dojo poprzez moje osobiste zachowanie.
* Nigdy nie ujawnię sekretów ludziom z zewnątrz, a także nie wstąpie do rzadnej innej szkoły, chyba że byłoby to absolutnie konieczne.
* Nie będę uczył Judo bez wcześniejszej konsultacji i otrzymania pozwolenia od mojego nauczyciela.
* Przez resztę mojego życia będę przestrzegał zasad Kodokanu. |
 Pomimo trudności jakie napotykała z biegiem czasu, szkoła mistrza Kano rozwijała się szybko. Była dobrze znana w całym mieście. Nieprzerwanie nie schodziła z języków ludzi, jako temat do tworzenia dziwnych historii. Plotki roznosiły informacje o nowej koncepcji nauczania, stosowanej przez mistrza Jigoro. Hikosuke Totsuka, starszy stażem nauczyciel Jujitsu, otworzył na nowo swoją szkołę, która współzawodniczyła z Kodokanem. W roku 1886 pod nadzorem Policji Tokijskiej, zorganizowano turniej Judo. Nie trudno się domyśleć, jakie emocje wywołała ta impreza wśród zwolenników szkół Kodokan i mistrza Totsuka. Turniej miał był bitwą ostateczną. System, który okazał by się lepszy (skuteczniejszy), miał być wprowadzony do wszystkich szkół jako element edukacji. Obaj mistrzowie zdawali sobie sprawę jaka jest stawka. Do boju wysłali po piętnastu swoich najlepszych podopiecznych. Kodokan okazał się bezdyskusynym zwycięzcą z wynikiem czternastu wygranych meczy i dwóch nierozstrzygniętych. Techniki Kodokanu zostały wprowadzone również jako jedne z podstawowych elementów nauczania w szkołach policyjnych.
|
 W roku 1889 Jigoro Kano opóścił Japonię i wyruszył do Europy. Był ciekaw wschodniej metodyki nauczania (edukacji) a także promować swoje Judo, które juz było w jego kraju obowiązkowym przedmiotem. W 1890 roku, został poproszony przez władze Marynarki Brytyjskiej, by przeprowadził pokaz dla grupy ich przedstawicieli. Widzowie byli pd wrażeniem i z entuzjazem zostali pierwszymi ambasadorami Judo w Europie. W 1903 roku, jeden z najlepszych uczniów Jigoro, został wysłany do Ameryki w celu otwarcia szkoły. Wśród wizytatorów, którzy odwiedzili tą szkołę, znalazł się nawet Prezydent USA, Theodore Roosvelt. W 1909 roku, Shihan Jigoro zajął stanowisko w Komitecie Olimpijskim, które zresztą trzymał do samej śmierci. Oddziały Kodokanu na wschodzie, zaczęto zakłądać w 1938 roku. Na prośbę Jigoro, profesor Koizumi wyruszył do Anglii i otworzył oddział w Londynie (Budokai). Profesor Hanno Rhi pojechał do Niemiec, a stamtąd do Szwajcarii. Profesor Kawaishi dostał za zadanie promowania Kodokanu we Francji, a także reprezentować Kodokan w Holandii.
|
Jigoro Kano był już jakże wielkim, szanowanym człowiekiem. Nie poprzestawał jednak w swojej działaności edukacyjnej i w roku 1932 dał tego dowód, obejmując stanowisko Ministra Wychowania Fizycznego. W roku następnym pozwolił sobie na otwarcie nowego Kodokanu, w którym można go było spotkać, nauczającego na macie niemalże codziennie. Nauki swoje dawał prawie po kres swojego życia. W 1938 roku Jigoro wziął udział w kongresie zorganizowanym w Cairo, traktującym o następnych Igrzyskach Olipmijskich a zakończonym triumfem dla wielkiego mistrza. Kolejne Igrzyska miały zostać zorganizowane w Japonii. Zadowolony z zakończenia kongresu, wsiadł na statek, mający go zabrać spowrotem do ojczyzny. Będąc już na pokładzie był w stanie gorączkowym, wywołanym grypą, na którą zachorował. Nie był już wystarczająco silny, by walczyć z zapaleniem płuc, które wystąpiło u niego 3 Maja, w wyniku choroby. Dnia następnego, tj. 4 Maja 1938, około godziny 6:30 rano, mistrz Jigoro Kano odszedł z naszego świata w ciszy i spokoju. Zmarł wielki człowiek. Zapisał się jednak na stałe w kartach historii, a także w naszych sercach.
|
 |
| | | |
|
|
|
|
 |
